Influencer Sözleşmesinde Hangi Maddeler Olmalı?
Bir influencer sözleşmesinde en az şu maddeler bulunmalıdır: taraflar ve kapsam, teslim takvimi, onay ve revizyon süreci, reklam beyanı yükümlülüğü, kullanım hakları, rakip yasağı, ödeme, fesih ve ahlak maddesi. TubeDetect bu yazıda her maddenin amacını anlatır; metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir ve bir hukukçuya danışmanızı öneririz.
Sözleşme, iş birliğinin sonunda değil başında işe yarar. Teslim tarihinin kaçırılması, içeriğin onaysız yayınlanması, reklam beyanının unutulması veya içeriğin izinsiz reklamda kullanılması gibi anlaşmazlıkların çoğu, ilgili konunun hiç yazılmamasından doğar. Aşağıdaki başlıklar bir şablon değil, avukatınızla konuşurken kullanabileceğiniz bir kontrol listesidir.
Bir not daha: maddeleri yazmadan önce adayın iş birliğine uygun olduğundan emin olun. En iyi yazılmış sözleşme bile yanlış kişiyle yapılan iş birliğinin risklerini ortadan kaldırmaz.
İlgili: Influencer denetimi: merkez rehber · Influencer brief nasıl yazılır?
Taraflar, Kapsam ve Teslim
İlk madde, kimin kiminle anlaştığını netleştirir. İçerik üreticisi bir şirket veya ajans aracılığıyla çalışıyorsa sözleşmenin tarafı da odur; içeriği yayınlayacak hesabın platformu ve profil bağlantısı ayrıca yazılmalıdır. Aynı kişinin birden fazla hesabı varsa hangisinin kapsamda olduğu belirtilmelidir.
Kapsam maddesi, neyin teslim edileceğini ölçülebilir biçimde tanımlar. “Birkaç paylaşım” gibi belirsiz ifadeler yerine içerik sayısı, format, asgari süre, yayın tarihi aralığı ve içeriğin yayında kalacağı süre yazılır. Brief bu maddenin eki olarak sözleşmeye bağlanabilir.
- Taraflar ve yayın yapılacak hesapların bağlantıları.
- İçerik sayısı, formatı ve asgari süresi.
- Yayın tarihi aralığı ve içeriğin yayında kalma süresi.
- Ürünün içerikteki rolü ve kullanılmaması gereken ifadeler.
- Ek olarak brief ve marka yönergeleri.
Onay Süreci ve Revizyon
Onay maddesi, içeriğin yayından önce markaya hangi aşamada gösterileceğini belirler: senaryo, taslak çekim veya son kurgu. Her aşama için markanın kaç iş günü içinde dönüş yapacağı ve dönüş yapılmazsa ne olacağı yazılmalıdır; aksi hâlde takvim markanın gecikmesi yüzünden kayabilir.
Revizyon sayısı da sınırlanmalıdır. Sınırsız revizyon talebi içerik üreticisinin emeğini ve fiyatı belirsizleştirir. Revizyon kapsamı genellikle marka mesajındaki hatalar, yanlış ürün bilgisi ve eksik reklam beyanı gibi somut konularla sınırlandırılır; içeriğin yaratıcı tonu ise içerik üreticisine bırakılır.
- Onay aşamaları: senaryo, taslak, son kurgu.
- Markanın dönüş süresi ve sessiz kalma hâlinin sonucu.
- Revizyon sayısı ve revizyon kapsamı.
Reklam Beyanı ve Mevzuata Uyum Maddesi
Türkiye’de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 61. maddesi, reklam olduğu açıkça belirtilmeden yapılan örtülü reklamı yasaklar. Ticaret Bakanlığı’nın duyurduğu kılavuz, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamların ilk bakışta fark edilebilecek biçimde belirtilmesini bekler; reklam verenin de içerik üreticisini bilgilendirmek ve uyumu sağlamak için çaba göstermekle yükümlü olduğunu belirtir.
Bu yüzden sözleşmede reklam beyanının nasıl, nerede ve ne zaman yapılacağı açıkça yazılmalıdır: içerikteki beyan ifadesi, platformun ücretli tanıtım veya markalı içerik aracının kullanılıp kullanılmayacağı ve beyanın içeriğin başında yer alması gibi. YouTube, ücretli ürün yerleştirmesi içeren videolar için ayrı bir bildirim seçeneği sunar. İçerik üreticisinin deneyimlemediği bir ürünü deneyimlemiş gibi önermemesi de kılavuzda yer alan bir ilkedir ve sözleşmeye taşınabilir.
Kaynak: Ticaret Bakanlığı: Sosyal medya etkileyicileri için kılavuz duyurusu · 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Mevzuat Bilgi Sistemi) · YouTube Yardım: Ücretli ürün yerleştirmeleri ve onaylar
İlgili: Reklam açıklaması kontrolü · Sponsorlu içerik açıklaması nasıl okunur?
Kullanım Hakları ve Rakip Yasağı
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 52. maddesi, mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olmasını ve konu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar. İçeriği markanın kendi hesabında paylaşmak, reklamda kullanmak, kısaltmak veya başka dillere uyarlamak istiyorsanız, bu kullanımların her biri, süresi, kanalları ve bölgesiyle birlikte sözleşmede ayrıca yazılmalıdır.
Rakip yasağı maddesi, içerik üreticisinin belirli bir süre rakip markalarla çalışmamasını düzenler. Madde ne kadar geniş yazılırsa fiyat da o kadar artar ve uygulanması zorlaşır. Rakip markaları liste hâlinde veya ürün kategorisiyle dar biçimde tanımlamak, sürenin başlangıç ve bitişini net yazmak anlaşmazlığı azaltır. Geçmiş rakip sponsorlukları ise sözleşmeden önce, değerlendirme aşamasında kontrol edilmelidir.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
İlgili: Sponsorluk geçmişi analizi · Geçmiş rakip marka iş birlikleri neden önemlidir?
Ödeme, Fesih, Cezai Şart ve Ahlak Maddesi
Ödeme maddesi tutarı, para birimini, vergiyi, fatura veya belge düzenini ve ödemenin hangi teslim adımına bağlandığını içerir. Yaygın bir yöntem, ödemenin bir kısmını başlangıçta, kalanını içerik onaylanıp yayınlandıktan sonra yapmaktır. Vergi ve belge düzeni için mali müşavirinizin görüşünü alın.
Fesih maddesi, tarafların hangi durumlarda sözleşmeyi sona erdirebileceğini ve o ana kadar yapılan işin nasıl ödeneceğini düzenler. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi için ceza koşulu kararlaştırılabileceğini düzenler; cezai şartın tutarı ve hangi ihlale bağlandığı dikkatle yazılmalıdır.
Ahlak maddesi, içerik üreticisinin sözleşme süresince markayı zor durumda bırakacak davranışlarda bulunması hâlinde markaya fesih veya içeriği kaldırma hakkı tanır. Hangi davranışların kapsamda olduğu somut tanımlanmazsa madde tartışmaya açık kalır. Bütün bu maddeler için hukukçunuzla çalışmanızı öneririz.
- Ödeme: tutar, para birimi, vergi, belge düzeni ve teslime bağlı takvim.
- Fesih: fesih nedenleri, bildirim süresi ve yapılan işin ödenmesi.
- Cezai şart: tutar ve bağlı olduğu ihlal.
- Ahlak maddesi: kapsamdaki davranışlar ve markanın hakları.
- Gizlilik ve kişisel veriler: kampanya bilgilerinin paylaşım sınırı.
Kaynak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
Sözleşmeden Önce: Adayı Değerlendirin
Ahlak maddesi ve rakip yasağı maddesi, sorun ortaya çıktıktan sonra devreye girer. Sorunu önceden görmek için sözleşmeden önce adayın içerik geçmişini incelemek daha etkilidir: markanızla çelişen içerikler, düzenli reklam beyanı yapılıp yapılmadığı ve son dönemdeki rakip sponsorlukları.
TubeDetect raporu, son altı ayda erişilebilen içerikleri seçtiğiniz Marka Profili bağlamında inceler ve önce kararı verir. Ardından marka uyumu, içerik güvenliği ve reklam beyanı disiplini skorlarını, her bulguyu kaynağına bağlayarak gösterir. Son altı ayda rakip markayla iş birliği varsa öneri verilmez; daha eski veya tek seferlikse karar şartlı olur. Rapor yapısını örnek rapordan inceleyebilirsiniz.
İlgili: Örnek raporu inceleyin · Hızlı marka uyum kontrolü · Ücretsiz şüpheli etkileşim ön kontrolü